Mesele sadece kağıt değil, sen hala anlamadın mı?

Yaklaşık 10 yıldır “kağıt artık öldü, her şey dijital oluyor”, “kağıdın yaşaması mucize bile değil, her şey dijital oluyor”, “bu devirde basılı yayıncılığa yatırım yapmak aptallık, her şey dijital oluyor” temalı beylik laflar duyuyoruz. Bu konuda öyle çabuk gaza gelindi, kağıt öyle çabuk öldürüldü ki, sorun tam olarak tespit edilemedi bile. Kağıt öldü geyiği kulaktan kulağa yayıldı ve en sonunda, manipule edilmeye gayet müsait bazı marka yöneticileri “basılı mecralara reklam bütçesi ayırmıyoruz” demeye başladı. Neden? Çünkü kağıt öldü. Kim söylüyor bunu?

Markalar artık birer yayıncı olacak (mı)

"Markalar artık birer yayıncı olacak!" Bir pazarlama konferansında, coşkulu bir konuşmacının ağzından duyulunca kulağa hoş gelen bir cümle bu. Bir sektör dergisinin yeni yıl beklentilerini sıraladığı ocak sayısında okuyunca da göze hoş geliyor. Ama yayıncılığa ucundan kıyısından azıcık bulaşmış biri bile o işlerin öyle kolay olmadığını bilir.

2014'ten internet medyamıza dair akılda kalanlar

Bu tanımlar bir türlü oturmuyor, farkındayım. Ben internet medyası dedim ama dijital medya, online medya, yeni medya, dijital içerik, internet yayıncılığı vs. diyenler de var. Doğru kullanımı nedir, bir doğrusu var mıdır bilmiyoruz tabii. Neyse, Türkiye'de internet yayıncılığı hususunda 2014'ten aklımda kalanları derledim. Önem sırasına göre değil, aklıma geldiği sırayla tabii ki.

Stalk hikayeleri | Azim, mücadele, emek

Sosyal medyanın varoluş nedenlerinden biri, adeta gizli lokomotifi diyebiliriz stalk için. Keşke Türkçe karşılığı belirlenmiş olsa da böyle ukala plaza çocuğu gibi İngilizce kelimeler kullanmasak. Ama tam karşılığını verecek bi kelime bulamadım maalesef. Bu arada "stalk nedir ki" diyen olursa bu linkten uzun uzun okuyabilir... Stalk, stalker'lık aslında her yaştan, her segmentten insanın düzenli olarak yaptığı ama pek bahsetmediği bir şey. Gece gündüz Facebook'ta eltisini dikizleyen teyzeler var, hepimiz biliyoruz. Bunu konu alan öyküler okumak istedim ama pek rastlamadım ve "madem blogun adı Dijital İşler, neden kendim yazmıyorum" diye düşündüm. Birincisi aşağıda. En az dört tane daha yazmayı planlıyorum.

Memleketin kanayan yarası: İnternet, pazarlama, dijital temalı konferanslar

Sizi temin ederim ki (bu söz öbeğinin film seslendirmeleri ve tiyatro oyunları dışında da kullanılabileceğini göstermek için böyle bir giriş yaptım) goygoyun merkezi sayılabilecek hemen her yerde bulundum: Yatılı okulda, üniversite kantinlerinde, er gazinosunda, sinema ortamlarında, ofisçe gidilen yemeklerde, haftalık şirket toplantılarında, Firuzağa kahvelerinde hatta şehir merkezine hakim bir tepeye çekilmiş Şahin marka arabaların içinde... Her türlüsünü tattım goygoyun ama bu pazarlama iletişimi, internet, dijital konulu konferanslardaki kadar yoğun olanına denk gelmedim.

2014'ten reklam sektörümüze dair akılda kalanlar

"Daha 2014'ün bitmesine 20 gün var, ne tezcanlı adammışsın, ne hevesliymişsin yılın muhasebesini yapmaya" dediğinizi duyar gibiyim. Bir hafta sonra internetler hep böyle listelerle, derlemelerle dolacak. Bıkana kadar okuyacağız 2014 raporlarını. O furya başlamadan yazıp bitireyim dedim. Bundan sonra mühim bir şey olursa onu da eklerim elbette.

Bir içerik sitesini minimum bütçeyle nasıl tanıtabilirim?

Oradan reklam olayını tamamen gereksiz gören cimri bir KOBİ sahibi gibi görünmüyorum değil mi? Önce şunu bir netleştirelim: Bu yazı, şahane içerik sitesinin tanıtımı için büyük bütçeler ayıramayan küçük yayıncılar için. Parası olan acımasın, yıksın ortalığı tabii ki. Çılgınca dans eden yarım düzine seksi kadının kameraya yaklaşıp, iç gıcıklayıcı bir ses tonuyla "hey ordakiler, çokşahaneiçeriksitesi.com'a girsenize" dediği TV reklamları çeksin filan. Hiç lafım olmaz. Şu anda benim lafım; bir kafeye gittiğinde sevgilisine sıcak çikolata ısmarlarken, ürkek ve tedirgin bir sesle garsona "ben de çay alayım, küçük çay evet" diyen cefakar içerik üreticilerine.

Bir içerik sitesiyle geçim sağlamak mümkün mü?

Neden büyük paralar değil de 'geçinmek' tabirini kullanıyorum, önce bunu açıklamaya çalışayım. Yurt dışını bilmiyorum ama Türkiye'de medya organları öyle muazzam kârlar elde etmez. Gelir gider arasında büyük farklar yoktur. Patron, diğer işlerine avantaj sağlamak için hoş görür bunu. Çalışan da prestiji ve ekstraları için (PR hediyeleri, davetler, etkinliklere ücretsiz giriş vs) 'az para kazanmaya' razı olur. Şatoda yaşayan ve buzlu bademle serinleyen yayın yönetmeni ve yıldız köşe yazarlarını ayrı tutuyorum tabii. Kimisi için de gerçekten bir tutkudur, bu işi yapmasa yaşayamaz; okunmak büyük bir tatmin sağlar, dolayısıyla da az kazanmaktan şikayet etmez.

Sosyal medya, beni neden yoruyosun?

Sosyal medya denilen şey, benim için iyiden iyiye keçiboynuzuna benzemeye başladı. Bir gram şekerin hatırına büyükçe bir odunu emiyormuş gibi hissediyorum. Bu örnek yeterli olmadıysa, lise yıllarından kalma bir fıkrayla açıklamaya çalışayım: Kadınlı erkekli kalabalık bir grup, zevkin kapılarını hep beraber aralamaya karar vermiş. Dolaylı anlatımı bir kenara bırakırsak, evet grup olayına niyetlenmişler. Işıklar söndürülmüş, hakem start emrini vermiş, koşu başlamış.

"Aslında BuzzFeed gibi bir site yapacaksın..."

Bu cümleyi o kadar çok duydum ki, "aslında güneye yerleşip küçük bir bar açacaksın" klişesi gibi bir şey oldu benim için. Ya da "işlek bir caddede küçük bir büfe açma" hayali gibi... Sadece BuzzFeed'le kısıtlamadan, eğlenceli, ilginç, yorucu olmayan ve paylaşılmaya müsait, trafiğinin çoğunluğunu sosyal ağlardan sağlayan, bol anketli-oyunlu, genelde liste şeklindeki içeriklerle servet kazanan yeni nesil siteler diye genelleyebiliriz bu akımı (Cracked'den başlayıp say işte.)
Evet çok okunuyorlar, evet yeni trend bu, evet sahipleri iyi kazanıyor, evet içeriğin kuralları yeniden yazılıyor. Ama başarılı olmak o kadar kolay mı?
Konunun ruhuna uygun olarak, madde madde yazıyorum:

Kristal Elma Yaratıcılık Festivali'ne katılmak için 7 neden

17-18-19 Eylül tarihlerinde, santralistanbul'da 26. Kristal Elma Yaratıcılık Festivali var, biliyorsunuz. Yüze yakın (belki daha fazla) konuşmacı olacak, türlü türlü etkinlikler yapılacak, pazarlama iletişimi ahalisini bir araya getirecek. 
Geçen yılki deneyimlerime dayanarak, bu yılki festivale katılıp katılmamakta kararsız olan arkadaşlara yardımcı olabilecek sebepler sıraladım. 

Şubat 2014'ten akılda kalanlar

Geçtiğimiz şubat ayı boyunca pazarlama iletişimi ve internet alanlarından aklımda kalan olayları, işleri, mecraları sıralamak istedim. "Bir ay boyunca sadece bunlar oldu" anlamında değil tabii ki, sadece aklıma yer edecek kadar dikkatimi çekmiş olaylar bunlar. Konuyla ilgili bir not daha: Sadece Türkiye'yi baz aldım; küresel gelişmeler saymakla bitmez zira...

Mixx Awards 2013'te altın kazanan işler

IAB Türkiye tarafından düzenlenen Mixx Ödülleri bu akşam (18 Şubat) sahiplerini buldu. Bir sektör derneği olması nedeniyle, internet yasasıyla ilgili bir iki kelam edilir diye bekledim ama boşa beklemişim maalesef. Gönül istiyor tabii ama... Gecede Altın Mixx kazanan işlerin listesini ve ulaşabildiğim kadarıyla işleri aşağıda sıraladım. Listeyi Twitter'dan takip edebildiğim kadarıyla oluşturduğum için eksik gedik olabilir. Varsa da yarın sabah düzeltirim, şimdi çok uykum var :)

Özet geçmek gerekirse: Yeni nesil içerik

Yeni nesil içerikten ne kastediyorum? Bunu, özellikle son bir iki yılda internete neredeyse hakim olmuş 'dijital doğanlar' diye nitelenen kesimin ilgi gösterdiği, paylaştığı ve katkıda bulunduğu içerik tarzı şeklinde özetleyebilirim. İyidir veya kötüdür bilemem ama yeni dönemde 'popüler içeriğin' kuralları bunlar. Belki de yüz yıldır böyleydi de, yayıncılar kendi bildiklerini okumakta inat ediyorlardı, bilemiyorum...

Bu yılın öne çıkan Sevgililer Günü kampanyaları

14 Şubat Sevgililer Günü'nün aşkla sevgiyle ilgisi olmadığı, tüketim toplumunu harlamak için kullanılan bir araç olduğu konusunda hepimiz hemfikiriz. Bu konuda anlaşalım, birbirimizi kandırmayalım. Öte yandan, özel günlerin reklam sektörü için bir sınav olduğunu da biliyoruz. Anneler Günü, Yılbaşı, Sevgililer Günü, Babalar Günü... Adeta ak reklamcı - kara reklamcının ortaya çıktığı günlerdir bunlar. Birbirinin aynı markalar, aynı mesajlarla farklılaşmak ister ve olaylar gelişir...

Ocak 2014'ten akılda kalanlar

2014'ün ilk ayını da geride bırakmaya hazırlanırken, bir ay boyunca pazarlama iletişimi ve internet alanlarından aklımda kalan olayları, işleri, mecraları sıralamak istedim. "Bir ay boyunca sadece bunlar oldu" anlamında değil tabii ki, sadece aklıma yer edecek kadar dikkatimi çekmiş olaylar bunlar. Konuyla ilgili bir not daha: Sadece Türkiye'yi baz aldım; küresel gelişmeler saymakla bitmez zira...

Çok tıklanan, az saygı gören haber sitesi yaratmanın yolları

2000'lerin başında haber siteleri, gazeteciliğin yıllardır süren hastalıklarından, gereksiz fazlalıklarından kurtulabilmek için önemli bir fırsattı ama olmadı. Aksine, varolan hastalıklara yenileri eklendi ve her yolun mubah sayıldığı bir "daha çok tıklanma savaşı" başladı. Savaş hala tüm şiddeti ve saçmalığıyla devam ediyor. Bu savaşta, elindeki reklam bütçesini niteliği gözardı ederek niceliğe yatıran medya planlama ajanslarının ve pazarlama yöneticilerinin de büyük payı var.

Sosyal medyanın yazılı olmayan kuralları

Sosyal medyanın, bunu kullanmanın yazılı olmayan kuralları var. Bunları aklıma geldiğince, aklıma geldiği şekilde sıralamaya çalıştır. Zamanım oldukça güncellemeye de çalışırım tabii ki.

Üniversitelerimizin kanayan yarası: Tanıtım filmleri

Üniversiteye hazırlandığım dönemlerde, bu kurumların aşırı sıkıcı ve 'makine parkını gösterelim' diyen KOBİ sahibi kafasıyla çekilmiş tanıtım videoları vardı. Sonra ne olduysa işin içine öğrenciler de katıldı ve bir anda 'kötü rol yapan hevesli gençlerle dolu' videolar peş peşe geldi. Bir Gerçek Kesit fanatiği olarak, yabancısı değilim bu tarzın. Hatta severim de. Ama üniversitelerimizin bu tanıtım videosu işini pek beceremedikleri ortada. Ha, videoda kötüler de basılı işlerde iyiler mi derseniz, tercih dönemlerindeki özel üniversite reklamlarını hatırlatırım. O konuyu hiç açmayalım...

2013'te reklam sektörümüzde olup bitenler

Eminim "2013'te olan bitenler" temalı birçok yazı okudunuz ve "bir tanesine daha tahammül edemiyicim" noktasına geldiniz, haklısınız. Lakin ki, bunu yapmak zorundayım... Büyük bir hevesle geride bırakmaya hazırlandığımız yılda, Türkiye reklam sektöründe olup bitenlerden aklımda kalanlar bunlar; aklımda kalma sırasına göre akıtıyorum, buyurun. Bu arada "en mühim olaylar" gibi bir iddiam yok tabii ki, tamamen kişisel bir liste.